Praktische informatie
Beschrijving
Tijdlijn
Actoren
Sterktes en aanbod
Stedelijke logistiek
Positieve impact
Noden
Logistieke knelpunten
Praktische informatie
Wat?
Troc Radis is een nabij ruilsysteem met een bord of een specifieke ruimte: bewoners kunnen er nog bruikbare voorwerpen achterlaten en andere meenemen. Het initiatief ontstond vanuit de wens om een antwoord te bieden op sluikstorten onderaan het gebouw.
Wie?
Nancy Janssens, concierge van het Radis-gebouw; bewoners van het gebouw; het Project voor Sociale Cohesie Radis-Marolles; SoHab / Habitat & Rénovation; en lokale verenigingsrelais.
Waar?
Sociaal woongebouw “Radis”, bij de Brigittinen, Lacailestraat 4, 1000 Brussel — Marollen.
Wanneer?
Het project is momenteel actief. De exacte startdatum van het ruilsysteem werd niet teruggevonden. Het PCS Radis-Marolles is publiek gedocumenteerd sinds minstens 2022.
Contact
Nancy Janssens — 0483 61 13 17
Wijkcontext: Claire Derache / Sophie Croisy — SoHab / sociale ontwikkeling Marollen.
Bronnen
SoHab; Coordination Sociale des Marolles; documenten en verslagen waarin Radis-Marolles / Troc & Brol vermeld worden.
Beschrijving
Troc Radis is een micro-systeem voor hergebruik in een sociaal woongebouw in de Marollen. Het principe is heel eenvoudig: via een bord of een ruilruimte kunnen bewoners voorwerpen achterlaten die nog bruikbaar zijn, en kunnen anderen ze meenemen.
Het vertrekpunt is geen commerciële logica en ook geen digitaal platform, maar een concreet antwoord op sluikstorten aan de voet van het gebouw. In plaats van voorwerpen te laten ophopen als afval, creëert het initiatief een duidelijkere drempel tussen wat nog kan dienen, wat gegeven kan worden en wat werkelijk moet worden afgevoerd.
Het project maakt deel uit van het ecosysteem van het PCS Radis-Marolles, ondersteund door SoHab / Habitat & Rénovation. Het staat ook in verbinding met andere wijkdynamieken rond hergebruik, met name Troc & Brol voor het verwijderen van zwaardere objecten. Nancy, SoHab en de huurders ontwikkelen daarnaast een project voor een wijkbrocante.
Tijdlijn
Vandaag
Troc Radis is momenteel actief in het Radis-gebouw.
Sinds minstens 2022–2024
Het PCS Radis-Marolles is publiek gedocumenteerd als actieve structuur in de wijk.
Nog te verduidelijken
De exacte startdatum van het ruilsysteem in het gebouw werd nog niet teruggevonden.
Actoren
De bewoners van het Radis-gebouw, die objecten achterlaten, meenemen, gebruiken of mee reguleren.
Nancy Janssens, concierge van het gebouw, als centrale relaispersoon in het ontstaan en dagelijkse functioneren van het systeem.
Het PCS Radis-Marolles, als kader voor sociale cohesie en lokale begeleiding.
SoHab / Habitat & Rénovation, als ondersteunende structuur voor sociale wijkontwikkeling.
De Coordination Sociale des Marolles en lokale verenigingsrelais, die het initiatief kunnen verbinden met andere wijkdynamieken.
Troc & Brol, als mogelijke partner of steunpunt wanneer bepaalde objecten de schaal van het gebouw overstijgen, vooral bij zware objecten.
De onmiddellijke buurt, die indirect kan profiteren van minder sluikstorten en beter objectbeheer.
Sterktes en aanbod
Zeer lokale ruimte voor achterlaten en meenemen, rechtstreeks in het gebouw.
Onmiddellijk hergebruik van dagelijkse objecten.
Eenvoudig instrument om afval en sluikstorten te verminderen.
Bijna geen transport: objecten circuleren binnen het gebouw of over een zeer korte afstand.
Direct hergebruik zonder zwaar platform, grote kosten of complexe technologie.
Ondersteuning van burenuitwisseling en discrete sociabiliteit.
Sterk sociaal effect: vertrouwen, nabijheid, aandacht voor de noden van andere bewoners en collectieve zorg voor de plek.
Vermindering van het stigmatiserende karakter dat, voor mensen in precaire situaties, kan kleven aan het oprapen van objecten die op straat zijn achtergelaten.
Mogelijke link met andere wijkinitiatieven, zoals het PCS Radis-Marolles, Troc & Brol of een toekomstige lokale brocante.
Stedelijke logistiek
Hoe werkt het?
Mensen laten objecten achter die ze niet meer gebruiken, maar die nog kunnen dienen. Andere bewoners nemen ze rechtstreeks mee. De circulatie gebeurt op zeer kleine schaal, zonder commerciële tussenpersoon, zonder gestructureerde logistieke ronde en bijna zonder transport. Het systeem steunt vooral op een herkenbare plek, een impliciete regel van goed gebruik en een relaispersoon die de ruimte leesbaar kan houden.
Waarom is het interessant?
Omdat Troc Radis toont dat een deel van de stedelijke logistiek kan worden ontmijnd nog vóór die een stroom wordt. Een object dat in het gebouw wordt hergebruikt, komt niet terecht in de afvalketen en ook niet in een nieuwe bevoorradingsketen. Er is geen vrachtwagen, geen platform, geen levering en geen externe verwerking nodig. Het project toont een andere schaal van stedelijke logistiek: het gebouw, de hal, de buren en het vermogen van een plek om zelf een deel van haar uitgaande stromen op te vangen.
Op welke obstakels biedt het een antwoord?
Sluikstorten, afvalbeheer, gebrek aan nabije hergebruikruimtes, afwezigheid van een eenvoudige oplossing tussen “ik hou het bij” en “ik gooi het weg”, hinder door achtergelaten objecten aan de voet van het gebouw, en de moeilijkheid om objecten een tweede leven te geven zonder zwaardere systemen te gebruiken.
Geïdentificeerde knooppunten / obstakels
Transport; zeer lokale opslag; sortering; retourstromen; einde levensduur van objecten; menselijke beheertijd; onderscheid tussen herbruikbaar object en afval; impliciete verantwoordelijkheid; risico op opstapeling; leesbaarheid van de plek behouden.
Positieve impact
Milieu — indirect maar reëel effect: minder trajecten om dingen weg te gooien, minder onmiddellijke vervangingen, minder objecten in de afvalketen en minder circulatie van objecten naar buiten.
Ruimte — mogelijke vermindering van sluikstorten en opstapeling onderaan het gebouw, met een duidelijker onderscheid tussen wat gegeven, meegenomen of weggegooid wordt.
Buurt — minder spanningen rond afval, beter lokaal beheer van objecten en meer zorg voor gemeenschappelijke ruimtes.
Sociale relaties — sterke impact: uitwisseling tussen buren, vertrouwen, nabijheid, aandacht voor de noden van andere bewoners en de mogelijkheid om een gedeelde hergebruikcultuur te creëren.