Praktische informatie
Beschrijving
Tijdlijn
Actoren
Sterktes en aanbod
Stedelijke logistiek
Positieve impact
Noden
Logistieke knelpunten
Praktische informatie
Wat?
In the Belly of the City wordt voorgesteld als een artistiek platform en een oproep om voedselsystemen opnieuw te denken. Het project maakt van het kanaal Brussel–Charleroi een logistieke drager om voedsel uit een netwerk van agro-ecologische boerderijen in het Pajottenland naar het hart van Brussel te vervoeren.
Wie?
Futurefarmers × GLUON, met De Groentelaar / Tijs Boelens, Groote Eiland, Recyclo, een netwerk van partnerboerderijen, coöperatieve winkels en collectieve keukens.
Waar?
Brussel — kanaal Brussel–Charleroi, met een verbinding Halle / Pajottenland → Brussel.
Wanneer?
Het project is gedocumenteerd in 2024, met name tussen september en oktober. Eerste seizoen / publieke lancering van 11 tot 13 oktober 2024 tijdens het I Love Science Festival, Akenkaai, Brussel. Het project wordt voorgesteld als lopend in 2024–2025.
Contact
Amy Franceschini — Futurefarmers
info@futurefarmers.com
Bronnen
GLUON — In the Belly of the City; Futurefarmers / GLUON projectpagina’s; Good Food Brussels — A farmer by boat; Rabbko / SamenDurable — presentatie en gesprek op 18 november 2024.
Beschrijving
In the Belly of the City stelt voor om het kanaal niet alleen als landschap of industriële infrastructuur te bekijken, maar als mogelijke drager voor lokale voedsellogistiek. Het project test het vervoer per boot van producten uit agro-ecologische boerderijen in het Pajottenland naar Brussel, ter vervanging van een deel van de ritten die normaal met dieselvoertuigen worden uitgevoerd.
Het project steunt op een houten boot die tussen Halle en Brussel vaart. Tijs Boelens / De Groentelaar coördineert producten uit een netwerk van twaalf boerderijen, die twee keer per week naar Brussel worden vervoerd. Eenmaal aangekomen in de stad worden de goederen gesorteerd, verpakt en per fiets geleverd aan coöperatieve winkels en collectieve keukens.
De relevantie van het project is ook cultureel en politiek: het maakt de logistieke keten tussen voedselproducerend gebied en stad zichtbaar, opent een debat over de rol van het kanaal in Brusselse voedselsystemen, en combineert transport, onderzoek, kunst, debatten, films en ontmoetingen binnen één platform.
Tijdlijn
September–oktober 2024
Periode van documentatie en publieke zichtbaarheid van het project.
11–13 oktober 2024
Eerste seizoen / publieke lancering tijdens het I Love Science Festival, Akenkaai, Brussel.
2024–2025
Het project wordt voorgesteld als een lopend experiment.
Actoren
Futurefarmers, als artistiek collectief dat het algemene concept en de experimentele logica draagt.
GLUON, als partner voor onderzoek, cultuur, programmatie en projectkadering.
De Groentelaar / Tijs Boelens, als landbouwcoördinator en centrale actor in de organisatie van de stromen vanuit de boerderijen.
Een netwerk van twaalf agro-ecologische boerderijen, die de producten leveren die naar Brussel worden vervoerd.
Groote Eiland, Recyclo en fietsleveringspartners, betrokken bij de verbinding met de stad en de last mile.
Coöperatieve winkels en collectieve keukens, die de producten in de stad ontvangen.
Onderzoeks- en innovatiepartners, waaronder Innoviris, VUB, UGent en EIT Food.
Actoren van het kanaal, de scheepvaart en het beheer van waterweginfrastructuur.
Sterktes en aanbod
Voedseltransport over water tussen Pajottenland / Halle en Brussel.
Hergebruik van bestaande infrastructuur in plaats van enkel nieuwe wegvoertuigen toe te voegen.
Verbinding tussen boottransport, stedelijke sortering en eindlevering per fiets.
Zichtbaar maken van de logistieke keten tussen productief gebied en consumerende stad.
Multifunctioneel platform: transport, artistieke programmatie, films, gesprekken, onderzoek en sensibilisering.
Gestapelde functies: het project kan aansluiten op bestaande trajecten, programma’s of infrastructuren, bijvoorbeeld door fietsen te vullen die anders leeg zouden terugkeren.
Ondersteuning van een publiek gesprek over de plaats van het kanaal in Brusselse voedsellogistiek.
Een krachtig beeld voor de tentoonstelling: boerderij, kanaal, boot, stad, sortering, fiets, coöperatieve winkels en collectieve keukens.
Stedelijke logistiek
Hoe werkt het?
De producten worden aan de kant van Pajottenland / Halle verzameld, onder meer via De Groentelaar en een netwerk van boerderijen. Daarna worden ze per boot over het kanaal Brussel–Charleroi naar Brussel vervoerd. Bij aankomst moeten de goederen worden gelost, gesorteerd, verpakt en vervolgens per fiets geleverd aan coöperatieve winkels en collectieve keukens. Het project combineert dus binnenvaart, overslag, stedelijke sortering en een fietsbare last mile.
Waarom is het interessant?
Omdat het project een alternatief voor wegtransport test voor een deel van de lokale voedselbevoorrading. Het behandelt het kanaal als een bestaande maar onderbenutte logistieke infrastructuur voor kleine voedselstromen. Het toont ook dat duurzaam transport niet alleen afhangt van de gebruikte vervoersmodus: laad- en lospunten, reistijd, productcompatibiliteit, koudeketen, bootgrootte, mensen aan boord en de verbinding met de last mile moeten allemaal worden meegenomen.
Op welke obstakels biedt het een antwoord?
Afhankelijkheid van dieselritten, moeilijkheid om lokale voedsellogistiek zichtbaar te maken, gebrek aan geloofwaardige alternatieven voor wegtransport voor kleine producenten, onderbenutting van het kanaal voor lokale voedselstromen, en de nood om agro-ecologische productie, stad, cultuur en publiek debat met elkaar te verbinden.
Geïdentificeerde knooppunten / obstakels
Binnenvaart; multimodaliteit; laden; lossen; reistijd; koudeketen; bootgrootte; rendabiliteit; regelgeving rond het kanaal; onderhoud van de boot; last mile per fiets; verbinding tussen boerderijen, boot, sorteerplek, winkels en collectieve keukens.
Positieve impact
Milieu — mogelijke vermindering van bepaalde dieselritten als boottransport werkelijk wegritten vervangt en als de last mile per fiets gebeurt.
Ruimte — mogelijkheid om een deel van de voedselstromen naar het kanaal te verschuiven en de aanwezigheid van bestelwagens voor bepaalde trajecten te verminderen, op voorwaarde dat laad- en lospunten aangepast zijn.
Buurt — discretere logistiek als de aankomst van producten goed georganiseerd is en als stedelijke herverdeling fietsbaar, lokaal en weinig hinderlijk blijft.
Sociale relaties — sterkere banden tussen producenten, coöperatieve winkels, collectieve keukens, stedelijke publieken, kunstenaars, onderzoekers en logistieke actoren.