Praktische informatie
Beschrijving
Tijdlijn
Actoren
Sterktes en aanbod
Stedelijke logistiek
Positieve impact
Noden
Logistieke knelpunten
Praktische informatie
Wat?
NanoHubZone is een project dat de uitrol test van modulaire overslagzones: kleine micro-logistieke knooppunten waar goederen van vrachtwagens of bestelwagens worden overgezet op cargofietsen voor de last-milelevering.
Wie?
Het consortium brengt onder meer OVO Sàrl, VUB, Brussel Mobiliteit, CIMNE / CENIT en AMTU samen. Het combineert expertise in stedelijke logistiek, stedenbouw, onderzoek, stakeholderbetrokkenheid en fietslogistiek.
Waar?
Barcelona en Brussel.
In Catalonië worden pilootprojecten uitgerold in Granollers, Mataró, Mollet del Vallès, Sabadell en Sant Cugat del Vallès.
In Brussel werd een eerste nano-hub ingehuldigd op de VUB-campus, met locaties vermeld rond de VUB, Sint-Lambrechts-Woluwe en Roodebeek.
Wanneer?
Het project werd geselecteerd in het kader van de Innovation Open Call 2025 van EIT Urban Mobility.
Officiële start van de projectperiode: 31 januari 2025.
Contact
Olivier Starkenmann — info@ovo.terre
Bronnen
EIT Urban Mobility — NanoHubZone; OVO Urban Logistics; Transportmedia; AMTU; Brussel Mobiliteit; VUB; gemeente Sint-Lambrechts-Woluwe.
Beschrijving
NanoHubZone test een lichte infrastructuur voor stedelijke logistiek: compacte, geconnecteerde en modulaire nano-hubs die goederen van gemotoriseerde voertuigen naar cargofietsen kunnen overzetten. Het doel is om de aanwezigheid van vrachtwagens en bestelwagens in dense stedelijke gebieden te verminderen en tegelijk de efficiëntie van eindleveringen te verbeteren.
Het project werkt vooral op de overslag: het moment waarop goederen de zwaardere logistiek verlaten en terechtkomen in een fijnmaziger, lokaler en mogelijk minder vervuilend logistiek systeem. In plaats van grote stedelijke magazijnen te installeren, test NanoHubZone kleine logistieke objecten die just-in-time kunnen functioneren en zeer weinig ruimte innemen, soms het equivalent van een halve parkeerplaats.
Het project is ook interessant vanuit governance-oogpunt: een nano-hub is niet zomaar een doos in de openbare ruimte. Hij veronderstelt locatiekeuzes, akkoorden tussen gemeenten en Gewest, lokale aanvaarding, interoperabiliteit tussen operatoren en voldoende economische bewijzen om van piloot naar duurzaam model te gaan.
Tijdlijn
23 oktober 2024
Selectie van het project binnen de Innovation Open Call 2025 van EIT Urban Mobility.
31 januari 2025
Officiële start van de projectperiode.
25 februari 2025
Inhuldiging van een eerste nano-hub op de VUB-campus in Brussel, met een aangekondigde capaciteit van twee pallets of containers voor cargofietsen.
December 2025
Communicatie van AMTU over de Catalaanse pilootprojecten en hun voortzetting tot mei 2026.
Actoren
OVO, voor het ontwerp van de nano-hubs, micro-logistiek en operationele uitrol.
VUB en Brussel Mobiliteit, voor de Brusselse piloot en de inschrijving ervan in een strategie voor duurzame stedelijke logistiek.
CIMNE / CENIT, voor onderzoek en evaluatie van de overslagvoorzieningen en hun prestaties.
AMTU, voor de Catalaanse territoriale verankering en coördinatie met gemeenten en openbaarvervoernetwerken.
Fietslogistieke operatoren, die de hubs gebruiken voor last-milelevering per cargofiets.
Gemeenten en steden, die tussenkomen bij toestemming, locatiekeuze, afstemming met de openbare ruimte en mobiliteitsdoelstellingen.
Handelaars, bedrijven, koeriers, bewoners en gebruikers van de openbare ruimte die betrokken zijn bij de plaatsing van deze nieuwe logistieke objecten.
Sterktes en aanbod
Compacte overslaginfrastructuur tussen vrachtwagen, bestelwagen en cargofiets.
Minimale ruimte-inname, met een overslagpunt dat op een zeer kleine oppervlakte kan passen.
Mogelijke mutualisering tussen meerdere operatoren, wat het publieke belang van het systeem vergroot.
Concrete ondersteuning van fietslogistiek en emissievrije last-milelevering.
Mogelijke vermindering van de afstanden voor eindlevering en verwachte stijging van het aantal leveringen per uur met cargofiets.
Mogelijkheid om cargofietsen te verbinden met andere mobiliteitsnetwerken, met name in de buurt van stations of haltes van openbaar vervoer.
Repliceerbaar prototype, interessant om een lichte infrastructuur te testen die andere steden zouden kunnen overnemen.
Potentieel voor integratie met andere mobiliteitsnetwerken, zoals in sommige Catalaanse piloten waar een buslijn werd gebruikt om kleine zendingen te vervoeren vóór lokale herverdeling.
Stedelijke logistiek
Hoe werkt het?
Goederen komen per vrachtwagen of bestelwagen aan bij een nano-hub. Ze blijven daar kort en worden vervolgens overgenomen door cargofietsen voor het laatste traject naar winkels, bedrijven, woningen of andere bestemmingen. Nano-hubs werken just-in-time: ze zijn niet ontworpen als grote opslagruimtes, maar als doorvoerpunten, overslagknooppunten en gedeelde voorzieningen tussen meerdere actoren.
Waarom is het interessant?
Omdat het project inspeelt op een centrale uitdaging van stedelijke logistiek: er is steeds minder ruimte beschikbaar voor logistiek in de stad, terwijl de vraag naar leveringen stijgt. NanoHubZone stelt een zeer lichte infrastructuur voor, met weinig ruimtebeslag, die de overslag dichter bij de wijken brengt en tegelijk eindleveringen per cargofiets ondersteunt.
Op welke obstakels biedt het een antwoord?
Geluids-, visuele en luchtvervuiling door voertuigen met verbrandingsmotor; moeilijkheden rond verkeer, parkeren, laden en lossen; gebrek aan logistieke ruimte in de stad; inefficiëntie van sommige verspreide rondes; nood aan overslag tussen zware en fijnmazige logistiek; nood om oppervlaktes tussen meerdere operatoren te delen.
Geïdentificeerde knooppunten / obstakels
Toegang tot de openbare ruimte; locatie van de nano-hubs; akkoord van gemeenten en Gewest; interoperabiliteit tussen operatoren; verandering van gewoontes; beperkte zichtbaarheid van het systeem; aanvaarding van een nieuw logistiek object in de openbare ruimte; economische bewijzen om van piloot naar duurzaam model te gaan; afstemming tussen vrachtwagen, nano-hub, cargofiets en eindbestemming.
Positieve impact
Milieu — mogelijke vermindering van emissies als een deel van de eindtrajecten met bestelwagen wordt vervangen door leveringen per cargofiets en als de rondes werkelijk worden gerationaliseerd.
Ruimte — zeer beperkt gebruik van stedelijke grond, met een compacte infrastructuur die het equivalent van een halve parkeerplaats kan innemen, zonder nood aan grote opslagruimtes.
Buurt — mogelijke vermindering van hinder door bestelwagens, leveringsstops, geluid en conflicten rond laden en lossen, als de nano-hubs goed geplaatst en goed aanvaard zijn.
Sociale relaties — mogelijk dialoog tussen logistieke operatoren, gemeenten, Gewest, handelaars, fietslogistieke spelers en bewoners rond een zichtbaardere, onderhandelde en gedeelde logistiek.