Praktische informatie
Beschrijving
Tijdlijn
Actoren
Sterktes en aanbod
Stedelijke logistiek
Positieve impact
Noden
Logistieke knelpunten
Praktische informatie
Wat?
STALEM haalt afval van handelaars op via commerciële contracten om het te valoriseren, de beheerskosten te verlagen en de aanwezigheid van afval in de openbare ruimte te beperken. De activiteit combineert afvalinzameling, last-milelogistiek en, in sommige gevallen, levering van goederen.
Wie?
De handelaarsvereniging STALEM, voedingshandelaars en horeca, ophalers en fietskoeriers met cargofietsen of transport op wieltjes, valorisatiepartners, Bruxelles-Propreté / Net Brussel, gespecialiseerde ophalers, Groupe One, ULB en andere partners afhankelijk van de stromen.
Waar?
Brussel, met een eerste verankering in de wijk Stalingrad-Lemonnier en een uitbreiding naar de Zuidmarkt en de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen.
Wanneer?
Start in 2019 vanuit een eerste dynamiek tussen zes handelaars.
Eerste grote opdracht op de Zuidfoor in 2023.
Uitbreiding naar de Zuidmarkt in december 2024.
Uitbreiding naar de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen in maart 2025.
Vandaag telt het netwerk meer dan 90 partners.
Contact
STALEM Business Portal — Intelligent Afvalbeheer
info@stalem.be — 0489 33 22 89
Stalingradlaan 60
Kantoor: Zuidlaan 74
Bronnen
STALEM; telefonisch interview met Nour; documentatie Boost Your Shop; valorisatiepartners; elementen gelinkt aan Bruxelles-Propreté / Net Brussel, Groupe One en ULB.
Beschrijving
STALEM vertrekt van een zeer concreet probleem: in dense handelswijken nemen professionele afvalstromen de trottoirs in, trekken ze ongedierte aan, bemoeilijken ze het gebruik van terrassen, hinderen ze de toegankelijkheid en veroorzaken ze conflicten in de openbare ruimte. Het project stelt een gemutualiseerd antwoord voor: de ophaling, sortering, bundeling en valorisatie van handelsafval fijner, flexibeler en beter aangepast aan de realiteit op het terrein organiseren.
De activiteit beperkt zich niet tot “afval weghalen”. STALEM voert audits uit, stelt plannen op maat voor, levert aangepaste bakken en uitrusting, leidt handelaars op rond sortering, organiseert regelmatige of punctuele ophalingen, en ontwikkelt een digitaal platform dat opvolgingsstatistieken geeft. Het interview vermeldt ook een opleidingscentrum, twee logistieke centra, een team met arbeiders, studenten en vrijwilligers, en een elektrische aanhangwagen die na twee jaar R&D werd ontwikkeld.
Voor Palette is deze casus interessant omdat ze stedelijke logistiek vanuit de achterkant toont: niet alleen hoe goederen aankomen, maar ook hoe afval, onverkochte producten, oliën, verpakkingen en uitgaande stromen de wijk verlaten. STALEM maakt van een netheidsprobleem een kwestie van logistiek, mutualisering, valorisatie en gebruikskwaliteit van de openbare ruimte.
Tijdlijn
2019
Start van een eerste dynamiek tussen zes handelaars.
2023
Eerste grote opdracht op de Zuidfoor.
December 2024
Uitbreiding naar de Zuidmarkt.
Maart 2025
Uitbreiding naar de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen.
Vandaag
Het netwerk telt meer dan 90 partners, met een activiteit die gemutualiseerde ophaling, valorisatie, fijnmazige logistiek en begeleiding van handelaars combineert.
Actoren
STALEM, als structuur voor coördinatie, audit, ophaling, opleiding, digitaal platform en relatie met handelaars.
Voedingshandelaars en horeca, die afval produceren, aan de bron moeten sorteren en voordeel halen uit mutualisering.
Ophalers, fietskoeriers en operatoren van transport op wieltjes, die de fijnmazige logistiek verzekeren in moeilijk toegankelijke straten.
Valorisatiepartners, die bepaalde stromen overnemen zoals koffiedik, citrusschillen, frituurolie, metaal of nog consumeerbare onverkochte producten.
Bruxelles-Propreté / Net Brussel en gespecialiseerde ophalers, voor bepaalde stromen en voor de afstemming met bestaande systemen.
Groupe One, ULB en andere partners die betrokken zijn bij de ontwikkeling, begeleiding of evaluatie van het project.
De betrokken handelswijken: Stalingrad-Lemonnier, Zuidmarkt, Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen en andere mogelijke locaties.
Sterktes en aanbod
Gemutualiseerde ophaling van handelsafval.
Logistieke audit en plan op maat volgens volumes, types afval, toegangsbeperkingen en ophaalkalender.
Terbeschikkingstelling van aangepaste bakken en uitrusting.
Opleiding rond sortering via een opleidingscentrum.
Dagelijkse, wekelijkse, op aanvraag, dringende of eenmalige ophalingen.
Digitaal platform met statistieken voor handelaars.
Lokale valorisatie van een deel van de stromen: koffiedik, citrusschillen, nog consumeerbare onverkochte producten, frituurolie, metaal of andere gespecialiseerde stromen.
Flexibele oplossing voor fijnmazige logistiek in dense straten, werfzones of plekken die moeilijk toegankelijk zijn voor klassieke vrachtwagens.
Gebruik van fietsaanhangwagens, transport op wieltjes en lichtere voertuigen als relais voor zwaardere vrachtwagens.
Ontwikkeling van specifieke tools, met name een elektrische aanhangwagen en een tank van 350 liter met pomp voor frituurolie, om de bezetting van het trottoir zo kort mogelijk te houden.
Vermogen om het netwerk van handelaars te versterken en kosten te verlagen via mutualisering.
Stedelijke logistiek
Hoe werkt het?
STALEM begint met een audit: volumes, types afval, logistieke beperkingen, nodige bakken, frequentie en ophaalkalender. Daarna plaatst de dienst de uitrusting en leidt ze teams of handelaars op rond sortering. Ophalingen kunnen regelmatig, dringend of eenmalig zijn. In moeilijk toegankelijke straten gebruikt STALEM fietsaanhangwagens of transport op wieltjes. Voor bepaalde grote volumes kunnen vrachtwagens van 40 pallets het traject tussen de rand en de stad verzekeren, waarna lichtere voertuigen het in het centrum overnemen.
Waarom is het interessant?
Omdat STALEM toont dat het beheer van handelsafval een volwaardige vorm van stedelijke logistiek is. Afval verdwijnt niet zodra het de winkel verlaat: het moet worden gesorteerd, opgeslagen, opgehaald, vervoerd, gebundeld, soms gevaloriseerd en soms overgenomen door gespecialiseerde operatoren. Het project maakt een stroom zichtbaar die vaak als een eenvoudig netheidsprobleem wordt behandeld, terwijl het ook gaat over openbare ruimte, kosten, regelgeving, rondes, hinder en levenskwaliteit in de wijk.
Op welke obstakels biedt het een antwoord?
Moeilijke toegang voor vrachtwagens en bestelwagens, verergerd door de werken aan metrolijn 3; gebrek aan laad- en loszones; afval dat op de openbare weg blijft staan; ongedierte, vuil en gebruiksconflicten; toenemende sorteerplicht voor professionals; versnippering van kosten; verminderde commerciële aantrekkelijkheid; en de nood om kleine lokale stromen, occasionele grote volumes en gespecialiseerde valorisatieketens op elkaar af te stemmen.
Geïdentificeerde knooppunten / obstakels
Transport; opslag; verpakking; tijd; naleving van regelgeving; sortering aan de bron; ophaling; recyclage; hergebruik; valorisatie; prijs-kwaliteitverhouding; toegang tot handelaars; werven; behandeling; samenwerking met publieke en gespecialiseerde operatoren.
Positieve impact
Milieu — vermindering van een deel van de zware trajecten, betere valorisatie van bepaalde stromen en een gezondere omgeving als afval correct wordt gesorteerd, snel opgehaald en naar de juiste ketens wordt geleid.
Ruimte — minder opstapeling, minder afval op straat, betere toegankelijkheid van trottoirs, betere terrassen en meer gebruikscomfort in de openbare ruimte.
Buurt — minder hinder, vuil, ongedierte en spanningen rond afval op straat, vooral in dense handelszones of wijken met werven.
Sociale relaties — versterking van het handelaarsnetwerk, nabijheid, solidariteit en een sterke band met het lokale commerciële weefsel rond een gedeeld probleem.