Praktische informatie
Beschrijving
Tijdlijn
Actoren
Sterktes en aanbod
Stedelijke logistiek
Positieve impact
Noden
Logistieke knelpunten
Praktische informatie
Wat?
Urbike is een Belgische coöperatie voor fietslogistiek, ontstaan in Brussel vanuit het pilootproject BCklet. Ze combineert vier activiteiten: stedelijke last-milelevering, advies rond stedelijke logistiek, opleiding met cargofietsen, en verkoop / onderhoud van materiaal.
Wie?
Urbike erkende SCES, een coöperatieve onderneming en sociale-economiebedrijf. Het model steunt op participatieve governance, volgens het principe “1 persoon = 1 stem”. De website vermeldt ongeveer 650 coöperanten en een team van ongeveer 50 werknemers.
Waar?
Sterk verankerd in Brussel.
Kantoren en magazijn: Veeartsenstraat 42, gebouw A, 1070 Anderlecht.
Maatschappelijke zetel: Van Volxemlaan 289, 1190 Vorst.
Er worden ook activiteiten vermeld in Gent, Leuven en Luik.
Wanneer?
De coöperatie werd opgericht in maart 2018.
De eerste leveringen startten in 2019.
Contact
info@urbike.be
coop@urbike.be
support@urbike.be
sul@urbike.be
Bronnen
urbike.be ; cAIRgo Bike for Pros ; Shifting Urban Logistics ; Circlemade ; BCLF ; Portico / Urban Initiative ; BRUZZ ; BX1 ; Transportmedia ; ECF.
Beschrijving
Urbike is niet alleen een leveringsdienst per fiets. Het is een operator voor logistieke transitie die bedrijven, instellingen, gemeenten en organisaties helpt om bepaalde gemotoriseerde ritten te vervangen door cargofietsen en aanhangwagens, wanneer volumes, afstanden en stedelijke beperkingen dat toelaten.
De coöperatie organiseert stedelijke leveringen voor uiteenlopende stromen: pakjes, bloemen, geneesmiddelen, droge voedingsproducten, verse of temperatuurgecontroleerde producten, klein materiaal voor werven, bevoorrading of technische interventies. Maar de logistieke relevantie ligt niet alleen in de fiets zelf: ze zit in de hele keten, van ontvangst en sortering tot hub, ordervoorbereiding, containers, aanhangwagens, realtime opvolging en rondes.
Urbike treedt ook op als adviseur, opleider en integrator van tools. Via cAIRgo Bike for Pros en daarna Shifting Urban Logistics begeleidt de coöperatie organisaties bij de analyse van hun noden, opleiding, pilootproeven, kennismaking met cargofietsen, aanpassing van werkroutines en evaluatie van de mogelijkheid om over te schakelen op fietslogistiek.
Tijdlijn
2018
Oprichting van Urbike, intekening door de eerste coöperanten en lancering van het BCklet-project.
2019
Eerste werknemer en start van de eerste leveringen.
2020
BCklet ontvangt de prijs “Logistics Project of the Year”. Urbike wordt Brusselse laureaat van de Prijs voor de Sociale Economie.
2021
Installatie van de nieuwe hoofdzetel in Anderlecht en lancering van het programma cAIRgo Bike for Pros.
2022
Start van leveringsactiviteiten in Gent.
2023
Structurering van Urbike Leuven en eerste opleiding tot fietskoerier met Actiris en Bruxelles Formation.
2024
Test van het project Archipel rond mobiele hubs en gestandaardiseerde containers om de ruimtelijke grenzen van het model te verleggen.
2026
De website vermeldt ongeveer 650 coöperanten. Het programma Shifting Urban Logistics loopt en gaat door tot 2028.
Actoren
Urbike erkende SCES, met haar operationele team, dispatchers, koeriers, opleiders, consultants en coöperanten.
Klanten en begeleide organisaties: private bedrijven, handelaars, voedingsactoren, technische operatoren, instellingen en gemeenten.
Publieke en onderzoekspartners: Brussel Mobiliteit, Leefmilieu Brussel, Brussel Economie en Werkgelegenheid, Parking Brussels, MOBI / VUB, Pro Velo, Cambio, BePark, Remorquable.
Historische partners van het BCklet-project: Smart, VUB / MOBI, USL-B, Febecoop, bpost, CSD, Delhaize, MultiPharma.
Het bredere ecosysteem: Belgian Cycle Logistics Federation, Circlemade, actoren uit de sociale economie en netwerken rond stedelijke logistiek.
Bedrijven en instellingen die als referentie of gebruikscase worden genoemd: Facq, Cebeo, eFarmz, Proximus, Vivaqua, Sibelga, Veolia, VRT, RTBF, en de gemeenten Jette, Vorst, Elsene en Etterbeek.
Sterktes en aanbod
Stedelijke last-milelevering met cargofiets en aanhangwagen.
Behandeling van uiteenlopende stromen: pakjes, voeding, farmacie, bloemen, klein materiaal, bevoorrading, ophaling en technische interventies.
Uitgebreide logistieke diensten: ontvangst, sortering, overslag, ordervoorbereiding, leveringsbewijs en realtime opvolging.
Strategisch en operationeel advies voor bedrijven, instellingen en overheden.
Opleiding, kennismaking, pilootproeven en begeleiding bij de omschakeling naar cargofietsen.
Verkoop, onderhoud en aanbeveling van fietslogistiek materiaal, met name FlexiModal-aanhangwagens en Larry vs Harry-cargofietsen.
Coöperatief en sociaal-economisch model, als alternatief voor de uberisering van levering.
Koeriers worden per uur betaald, met aandacht voor stabiliteit, opleiding en kwaliteit van het werk.
Zeer goede casus om stedelijke logistiek ruimer te denken dan pakjes: technische interventies, openbare diensten, uitrusting, arbeid, hubs en organisatie.
Stedelijke logistiek
Hoe werkt het?
Urbike ontvangt, sorteert, bereidt en levert goederen vanuit hubs of logistieke bases. De stromen kunnen komen uit een voorraad, van een klant, van een stroomopwaarts aankomstpunt of uit een hybride operatie. De rondes worden vervolgens uitgevoerd met cargofiets of aanhangwagen, met aangepaste containers, digitale opvolging en dispatchorganisatie. Tegelijk begeleidt Urbike andere organisaties in hun eigen transitie: analyse, test, opleiding, praktijktest van 2 tot 4 weken, feedback en evaluatie.
Waarom is het interessant?
Omdat Urbike toont dat de cargofiets niet alleen een schoner voertuig is. Het is een andere manier om bepaalde stedelijke stromen te organiseren: hubs dichter bij leveringszones brengen, parkeertijd verminderen, efficiënter circuleren in dense wijken, koeriers professionaliseren en organisaties helpen hun logistieke routines te herdenken. Het project werkt tegelijk op transport, werkgelegenheid, infrastructuur en professionele gewoontes.
Op welke obstakels biedt het een antwoord?
Files, traagheid in stadscentra, parkeerproblemen, dubbele file, kostelijke en onvoorspelbare last-milelevering, hinder door bestelwagens, gebrek aan opleiding rond cargofietsen, gebrek aan informatie voor organisaties die willen veranderen, en de precarisering van een deel van de leveringssector.
Geïdentificeerde knooppunten / obstakels
Actieradius; densiteit van stromen; rendabiliteit; nood aan hubs en micro-hubs; overslag; beveiligd parkeren; weer; verkeersveiligheid; instapkost voor organisaties; aanpassing van professionele routines; afstemming tussen 100% fietslogistieke stromen en hybride stromen; data; digitale tools; vergelijkend bewijs tegenover bestelwagens.
Positieve impact
Milieu — mogelijke vermindering van lokale emissies, geluid en een deel van de lichte gemotoriseerde ritten. Urbike schat dat sinds 2020 meer dan 250.000 kg CO2 werd vermeden.
Ruimte — mogelijke vermindering van bepaalde dubbele files, kleinere voertuigimpact voor kleine stedelijke stromen en betere fijnmazige toegankelijkheid in dense wijken.
Buurt — leveringen die mogelijk rustiger, minder lawaaierig en beter aangepast zijn aan smalle straten, handelszones en woonwijken.
Sociale relaties — professionalisering van het koeriersberoep, permanente opleiding, coöperatieve governance, betrokkenheid van coöperanten en opbouw van een minder precair leveringsmodel.